10 กรกฎาคม 2569 – สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (มข.) จัดโครงการ “การผลิตยาสมุนไพรสำหรับสัตว์เพื่อเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน” ณ ศาลากลางบ้านหมู่ที่ 3 บ้านห้วยเสือเต้น ต.น้ำพอง อ.น้ำพอง จ.ขอนแก่น โดยการนำผู้เชี่ยวชาญถ่ายทอดความรู้การผลิตแชมพูและสเปรย์กำจัดเห็บหมัดจาก “สมุนไพรสะเดา” แก่เกษตรกร เพื่อนำทรัพยากรท้องถิ่นมาใช้ดูแลสุขภาพสัตว์เลี้ยงอย่างปลอดภัย ลดรายจ่ายในครัวเรือน และมุ่งต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ชุมชนตามแนวทางเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG Economy Model)
บูรณาการความเชี่ยวชาญสัตวแพทย์สู่ชุมชน กิจกรรมดังกล่าวเป็นการขับเคลื่อนพันธกิจด้านการอุทิศเพื่อสังคม โดยได้บูรณาการความร่วมมือกับคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งมี รองศาสตราจารย์ ดร.จรีรัตน์ เอี่ยมสะอาด อาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชวิทยาและหัวหน้าห้องปฏิบัติการเภสัชวิทยา คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นวิทยากรหลักในการให้ความรู้ ทั้งในด้านทฤษฎีเกี่ยวกับสรีรวิทยาของผิวหนังสัตว์ และด้านปฏิบัติการผลิตผลิตภัณฑ์จากสมุนไพร เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับทรัพยากรในท้องถิ่นและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
นวัตกรรมจากสมุนไพร: แชมพูและสเปรย์สะเดา ในการฝึกปฏิบัติ เกษตรกรได้เรียนรู้การผลิตผลิตภัณฑ์หลัก 2 ชนิด ที่ใช้สารสกัดจากใบสะเดา ซึ่งมีสารสำคัญชื่อ “อะซาดิแรคติน” (Azadirachtin) มีฤทธิ์รบกวนการเจริญเติบโตของเห็บหมัดและทำให้ไข่ฝ่อ ประกอบด้วย:
แชมพูสมุนไพรสะเดา: นำสารสกัดจากใบสะเดาผสมกับสารทำความสะอาดที่อ่อนโยน (เช่น Taxapon N40) และสารเพิ่มฟอง เพื่อใช้ทำความสะอาดผิวหนังและกำจัดปรสิตภายนอกในขั้นตอนเดียว
สเปรย์สมุนไพรสะเดา: ใช้สารสกัดสะเดาเข้มข้นเพื่อฆ่าเห็บหมัด พร้อมผสมกลีเซอรีนเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นแก่ผิวสัตว์เลี้ยง สามารถฉีดพ่นบนตัวสัตว์หรือบริเวณที่นอนเพื่อตัดวงจรการระบาดที่ต้นตอ
ต่อยอดสู่ OTOP และการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) นางชลาลัย ภูโทถ้ำ นักวิชาการศึกษาชำนาญการ และหัวหน้าโครงการ กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากการส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้แล้ว โครงการนี้ยังวางเป้าหมายที่จะต่อยอดผลิตภัณฑ์ดังกล่าวสู่ผลิตภัณฑ์ชุมชน (OTOP) เพื่อสร้างรายได้เสริม โดยเน้นการใช้สมุนไพรที่หาได้ง่าย เช่น สะเดา ขมิ้นชัน และตะไคร้หอม ซึ่งสอดคล้องกับหลัก “สุขภาพหนึ่งเดียว” (One Health) ที่คำนึงถึงความปลอดภัยของคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมร่วมกัน
ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวยังตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDGs) ในส่วนของการขจัดความยากจน (Goal 1) และการสร้างความร่วมมือเพื่อการพัฒนา (Goal 17) เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม
หัวหน้าโครงการ : นางชลาลัย ภูโทถ้ำ
ผู้ร่วมดำเนินโครงการ : นางสาวเสาวลักษณ์ ราชำ / นางสาวอุมาพร ปาลสาร
ภาพ : นางชลาลัย ภูโทถ้ำ
ผู้สนับสนุนแพลตฟอร์มข่าว/สนใจลงโฆษณาติดต่อ นิตยา สุวรรณสิทธิ์ 084-0323211-0628929797
ลิงค์สำรองการฟังวิทยุออนไลน์ FM101.MHZ
